سایه هاری بر آبادیهای استان مرکزی؛ ضرورت واکسیناسیون و هشیاری
به گزارش روابط عمومی معاونت بهداشت، مقابله با بیماری هاری به عنوان یکی از قدیمیترین و مهلکترین بیماریهای مشترک میان انسان و حیوان، نیازمند یک راهبرد همافزا و فرابخشی است که در آن سهم هر یک از دستگاههای اجرایی ببه دقت تعریف و مطالبه شود.
هاری در ادبیات پزشکی نه یک بیماری ساده، بلکه یک هشدار جدی است؛ ویروسی که با ورود به چرخه حیات، در صورت غفلت از درمان بههنگام، مرگومیر ۱۰۰درصدی را برای انسان رقم میزند.
امروز که در تقویم جهانی به عنوان روز مقابله با هاری نامگذاری شده است، فرصتی است تا بار دیگر این واقعیت را یادآور شویم که سلامت جامعه، زنجیرهای بههمپیوسته است که شکستن یکی از حلقههای آن، امنیت عمومی را به مخاطره میاندازد.
نکته کلیدی در مهار این ویروس، عبور از جزیرهای عمل کردن نهادها است، ریشهکنی و کنترل هاری صرفا در حیطه وظایف دامپزشکی یا دانشگاه علوم پزشکی نیست، بلکه مدیریت پسماند شهری، کنترل جمعیت سگهای بلاصاحب توسط شهرداریها و آگاهیبخشی به صاحبان دام و حیوانات خانگی، اضلاع اصلی یک مثلث پیشگیری را تشکیل میدهند.
مادامی که پسماندهای شهری به شکلی غیراصولی مدیریت شوند و کانونهای تجمع حیوانات بلاصاحب در حاشیه شهرها باقی بماند، اقدامات واکسیناسیون به تنهایی راه به جایی نخواهد برد.
در استان مرکزی، با توجه به گسترش شهرنشینی و تداخل حریم روستاها و شهرها، لزوم ارتقای فرهنگ مسئولیتپذیری در نگهداری از حیوانات خانگی بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
واکسیناسیون سالانه سگهای گله و حیوانات خانگی، نه یک هزینه اضافه که سرمایهگذاری برای حفظ جان خانوادهها و شهروندان است، تداوم همکاری با دهیاریها و آموزش به جامعه روستایی برای شناسایی رفتارهای غیرعادی در حیوانات، خط مقدم است.
ثبت سه هزار و ۲۳۱ مورد حیوانگزیدگی در استان مرکزی
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اراک گفت: سه هزار و ۲۳۱ مورد حیوانگزیدگی در ۶ ماهه نخست امسال، در مراکز تحت پوشش این دانشگاه به ثبت رسیده است.
دکتر جواد جواهری افزود: از مجموع موارد ثبتشده، ۳۱ درصد را زنان و ۶۹ درصد را مردان تشکیل میدهند که این آمار نشاندهنده ابتلای بیشتر آقایان به این حوادث است.
وی بیان کرد: از نظر توزیع جغرافیایی، ۲۴ درصد از این گزشها در مناطق روستایی و ۷۶ درصد در مناطق شهری رخ داده که تراکم بیشتر جمعیت شهری در این آمار بیتاثیر نیست.
۶۰ درصد از مجموع گزشها مربوط به سگ بوده که از این تعداد، ۵۴ درصد مربوط به سگهای صاحبدار است که این مسئله زنگ خطری برای صاحبان حیوانات خانگی و گله به شمار میرود.
جواهری افزود: بازه سنی ۱۰ تا ۵۰ سال، ۷۸ درصد از آمار حیوانگزیدگیها را به خود اختصاص داده که این گروه سنی به دلیل فعالیتهای روزمره و حضور بیشتر در محیطهای عمومی، در معرض خطر بالاتری قرار دارند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اراک ادامه داد: هرگونه گزش توسط حیوان، بدون توجه به اینکه حیوان خانگی است یا ولگرد، باید به عنوان یک وضعیت اورژانسی تلقی شود و شهروندان بلافاصله پس از گزش باید محل زخم را با آب و صابون فراوان به مدت حداقل ۱۵ دقیقه شستوشو دهند و بدون هرگونه تعلل، به مراکز خدمات جامع سلامت یا واحدهای هاری مراجعه کنند تا روند واکسیناسیون و تزریق سرم ضد هاری آغاز شود.
جواهری با اشاره به سهم بالای سگهای صاحبدار در آمار گزشها، افزود: این باور غلط که حیوان خانگی یا سگ گله به دلیل داشتن صاحب، ناقل بیماری نیست، زمینهساز حوادث ناگوار است و صاحبان حیوانات ملزم هستند نسبت به واکسیناسیون سالانه حیوانات خود تحت نظر دامپزشکی اقدام کنند و از رهاسازی آنها در معابر عمومی که زمینه برخورد با شهروندان را فراهم میکند، بهطور جدی خودداری نمایند.
وی تاکید کرد: کنترل بیماری هاری به دلیل مرگومیر قطعی آن پس از بروز علائم، نیازمند همکاری مستمر میان دستگاههای متولی از جمله شهرداریها برای جمعآوری سگهای بلاصاحب و دامپزشکی برای پایش کانونهای دامی است و آگاهیبخشی به مردم درباره رفتارهای پرخطر و ضرورت ایمنسازی محیطی، تنها راهبرد موثر برای کاهش بار مراجعات و پیشگیری از رخدادهای غیرقابل جبران در جامعه است.
رئیس گروه بیماریهای واگیر دانشگاه علوم پزشکی اراک هم گفت: کنترل جمعیت سگهای بلاصاحب و واکسیناسیون بهموقع سگهای گله و خانگی، تنها راهکار عملی برای مهار بیماری کشنده هاری در استان مرکزی است.
شهلا خرمی افزود: هفتم مهرماه در تقویم جهانی به عنوان روز مقابله با هاری نامگذاری شده است، بیماری ویروسی مشترک میان انسان و حیوان که در صورت بروز علائم بالینی، میزان مرگومیر آن در انسان ۱۰۰ درصد است و تنها با اقدامات پیشگیرانه قابل کنترل است.
وی بیان کرد: این بیماری به دلیل انتقال از طریق بزاق حیوانات آلوده به ویژه سگسانان، همواره تهدیدی جدی برای سلامت عمومی به شمار میرود و اجرای برنامههای واکسیناسیون در کانونهای پرخطر و مناطق روستایی استان مرکزی، اولویت کاری این نهاد است.
رئیس گروه بیماریهای واگیر دانشگاه علوم پزشکی اراک ادامه داد: با توجه به افزایش تعاملات در محیطهای زیستی، شهروندان باید در صورت مواجهه با حیوانگزیدگی، بدون اتلاف وقت و در کوتاهترین زمان ممکن به مراکز بهداشتی و درمانی مراجعه کنند تا روند واکسیناسیون و سرمدرمانی آغاز شود.
خرمی افزود: آموزش به جوامع محلی، عشایر و صاحبان دامهای سبک و سنگین درباره خطرات هاری و الزام واکسیناسیون سگهای گله، از مهمترین سیاستهای پیشگیرانه است که با همکاری دهیاریها و بخشداران در دستور کار قرار دارد.
وی خاطرنشان کرد: هاری تنها یک مسئله دامپزشکی نیست و مشارکت شهرداریها در مدیریت پسماند و کنترل جمعیت سگهای بلاصاحب در حاشیه شهرها، نقشی کلیدی در کاهش چرخه انتقال این ویروس به محیطهای انسانی ایفا میکند.
رئیس گروه بیماریهای واگیر دانشگاه علوم پزشکی اراک اضافه کرد: پنج هزار و ۳۲۹ مورد حیوانگزیدگی سال گذشته در شهرستانهای تحت پوشش این دانشگاه گزارش شد.
خرمی افزود: همچنین در سال گذشته، میزان بروز حیوانگزیدگی در مناطق روستایی ۶۹ در ۱۰ هزار نفر و در مناطق شهری ۴۶ در ۱۰ هزار نفر گزارش شده است که بر این اساس، نرخ بروز این حوادث در مناطق روستایی ۱.۵ برابر مناطق شهری است.
وی بیان کرد: بیش از ۶۶ درصد از موارد ثبتشده در سال گذشته مربوط به سگگزیدگی است.
رئیس گروه بیماریهای واگیر دانشگاه علوم پزشکی اراک گفت: ۳۹ درصد از این سگگزیدگیها توسط سگهای صاحبدار رخ داده است که این موضوع لزوم توجه جدی صاحبان حیوانات به رعایت نکات ایمنی و واکسیناسیون را بیش از پیش نشان میدهد.
خرمی تصریح کرد: با توجه به اینکه گروه سنی ۱۰ تا ۵۰ سال بیشترین آسیبدیدگان حیوانگزیدگی را تشکیل میدهند، آموزش به دانشآموزان، جوانان، دامداران و اقشار مختلف جامعه از اولویتهای اصلی برنامههای پیشگیرانه این دانشگاه است.
وی خاطرنشان کرد: خوشبختانه در سالهای اخیر با اقدامات انجامشده، موردی از بیماری هاری و مرگ ناشی از آن در جمعیت تحت پوشش این دانشگاه رخ نداده است.
سخن آخر:
ثبت بیش از سه هزار مورد حیوانگزیدگی در نیمه نخست سال، هشداری آشکار برای متولیان سلامت و مدیریت شهری در استان مرکزی است تا زنگ خطر شیوع هاری را جدیتر از گذشته ارزیابی کنند و مهار این تهدید زیستی و پیشگیری از رخدادهای مرگبار، تنها با اتکا به اقدامات درمانی پس از حادثه میسر نمیشود، بلکه نیازمند مدیریت اصولی پسماندهای شهری، ساماندهی حیوانات بلاصاحب و تقویت نظارت بر واکسیناسیون سگهای صاحبدار است.
در این میان، ارتقای آگاهی شهروندان نسبت به فوریت شستوشو و مراجعه سریع به مراکز درمانی پس از هرگونه گزش، نقش تعیینکنندهای در نجات جان انسانها دارد؛ امری که نشان میدهد تامین امنیت بهداشتی جامعه در برابر ویروس مرگبار هاری، در گرو همافزایی بیوقفه دستگاههای اجرایی و مسئولیتپذیری آحاد جامعه است.
نظر شما :